Ironie (v.) 1. bedekte spot, waarin het
tegenovergestelde wordt gezegd dan is bedoeld (*)
2. wending der gebeurtenissen die als spot ervaren kunnen worden (**)
Toen het
WikiWoordenboek nog een dikke Van Dale was, kon ik er op een regenachtige
zondagmiddag gerust anderhalf uur doorheen bladeren. Dit was voordat onze
sobere Nederlandse taal verrijkt* werd met woorden als selfiestick,
tweet/tweette/getweet en Zwartepietendiscussie. Over dat laatste wil ik graag
een paar woorden liever kwijt dan rijk:
Het was vorig
jaar rond deze tijd, dat de straten verlicht werden en de schappen vol lagen
met snoepgoed en zoetwaar. Dat goed en waar niet voor iedereen weggelegd is,
bleek toen mijn beste vriendin in de nacht van vier op vijf december weeskind
werd. Terwijl kinderen in het hele land wakker werden om te zoeken naar een
goedgevulde schoen, ontdekte mijn vriendin dat er een paar schoenen miste bij
de centrale verwarming in de hal**. Door de vermissing en alles wat erna kwam
is de hele discussie over Zwarte Piet aan mijn nabije vriendengroep
voorbijgegaan als een traan in de stortende Decemberregen. Een jaar later komen
de zwart geschminkte skeletten weer uit de kast en worden er op social media en
in praatprogramma’s antwoorden gegeven op vragen die niemand heeft gesteld. Bijvoorbeeld
het vergezochte verband tussen de op de Spaanse Moren gebaseerde volksvriend en
de slaven die reeds honderden jaren dode Nederlanders massaal hebben geporteerd.
Terwijl iedereen erop los speculeert over speculaas**, lijkt niemand in het
bezit van enig relativeringsvermogen. Na alle #meningen en #meningenovermeningen
is het moment aangebroken dat iemand een beetje perspectief strooit in één of
andere hoek.
Vraag 1 | Hoe pedagogisch verantwoord is het
Sinterklaasfeest werkelijk?
Stel, je bent een
peuter met een hart vol verwachting. Zodra de eerste chocoladeletter je blik
vangt aan de kassa van de supermarkt, besef je dat de jaarlijkse wisselkoers
van goed gedrag tegen cadeaus en zoetigheid weer begonnen is. Wie zoet is,
krijgt een iPad met World of Warcraft terwijl elders een bittere oorlog wordt
gevoerd. Ondanks dat je ouders je geleerd hebben niet bij vreemden op schoot te
klimmen, geldt de uitzondering voor oude mannen met een glimmende staf en een
zak vol lekkers**. Deze laatste zin lijkt controversieel, maar omwille van de
enige echte Nederlandsche traditie is het blijkbaar verantwoord. Na jarenlang
het spel te hebben meegespeeld met je ouders, vertellen ze je tegen elk
opvoedkundig moraal in dat het hele verhaal bij elkaar gelogen is. In het kader
van relativeringsvermogen, is de echtscheiding waar je als Nederlandsch kind
één derde kans op maakt hierna gesneden koek*.
Vraag 2 | Is het feest dan echt de enige
Nederlandsche traditie?
Bart Smit en de
Jamin zullen allicht antwoorden met een stellig ‘ja’, maar de oorspronkelijke
figuur waarop de Sint is gebaseerd blijkt een Oostblokker die vanuit het
toenmalige Klein-Azië het geloof kwam verspreiden in Europa. Dat had hij nu
eens moeten proberen*. Ironisch genoeg was bisschop Nikolaos een rijke
wonderwerker, die de minder bedeelden voorzag in een stukje medeleven door
stiekem geld te verstoppen in hun schoeisel. Zo ongeveer het tegenoverstelde
van de grenzen sluiten voor oorlogsvluchtelingen**.
Vraag 3 | Hoe kan er zo gepassioneerd worden
gediscussieerd over iets dat niet bestaat?
Er is niemand die
zich bekommert over het lot van onderdrukte konijnen tijdens de jaarlijkse viering
van de wederopstanding van Jezus. De vurige Zwartepietendiscussie (ik kan nog
steeds niet geloven dat mijn spellingcheck het goedkeurt) is zelfs overgewaaid
naar de staten waar wij de EU mee delen. Waar bemoeien ze zich mee? Wij zeuren
toch ook niet over de witte KKK-mutsen die Spanjaarden dragen tijdens Pasen, of
dat ongehoorzame kinderen in Oostenrijk te horen krijgen dat de duivel ze op
Kerstnacht in elkaar komt slaan. Ik verzin het niet.
En dan de vraag
die meer angst en segregatie veroorzaakt dan 129 doden in Parijs:
Vraag 4 | Wat als de traditie stopt?
Ergens heb zelfs
ik een nostalgisch gevoel bij 5 december. Op de schoot van mijn als Sinterklaas
verklede tante en daarnaast mijn als Zwarte Piet verklede oom. Ik lijk er op de
foto’s niets van door te hebben, dankzij mijn fixatie op de grote zak en
vermoedelijk een verhoogd suikergehalte. Toen mijn moeder het nieuws brak dat
mijn hele opvoeding had kunnen ontkrachten, maakte ik mij vooral zorgen over de
cadeaus. Door haar te chanteren met mijn jongere zusje die de waarheid (nog)
niet kende, heb ik uiteindelijk onderhandeld naar nog vijf jaar een gevulde
schoen.
Maar wat moet
Nederland zonder Zwarte Piet? Het rolmodel van de immigranten, wie kent ‘m
niet? Misschien stort echt de wereld in als we onszelf losmaken van geloof en
traditie, maar dan wat? We zijn Nederlanders, bekend om onze inventieve
oplossingen. Terwijl de wereld prostitutie afkeurt, erkent ons land het oudste
beroep van de wereld en wippen we er nog tevens een belastingcent uit. Half
Nederland hoort onder water te staan, maar hardvochtige boeren bouwden
vernuftige systemen om hun klompen droog te houden. In dít land is het
homohuwelijk uitgevonden, tegen wereldwijde tradities in.
KRUIDNOTEN CHEESECAKE
Voor het verjaardagsdiner van mijn vriendin, heb ik haar favoriete dessert gemaakt. Om de associatie met 5 december weer wat zoeter te maken, heb ik in plaats van koekkruimels kruidnoten voor de bodem gebruikt.Dit recept en bovenstaand schrijven draag ik op aan haar en haar moeder.
Bodem
Springvorm 23cm
350g kruidnoten
5el gesmolten boter
Verkruimel de kruidnoten in een keukenmachine, of doe wat ik doe en schakel een kind in om te helpen. Kids likken hun vingers erbij af en de kleine handjes zijn er uitermate geschikt voor. Meng de boter met de kruimels en beleg de bodem van de springvorm (je kunt ook een handje kruimels bewaren om de taart mee te garneren). Bak de bodem 10 minuten in een voorverwarmde oven op 175 graden en begin aan de vulling.
Vulling
900g MonChou (op kamertemperatuur)
250g kristalsuiker
snufje zout
3 vanillestokjes
4 grote eieren
150ml sour cream
150ml slagroom
Klop de MonChou in een mixer en voeg geleidelijk aan de suiker en zout toe. Laat de mixer draaien, terwijl je vanillestokjes opensnijdt en met een theelepel de korrels eruit schraapt. Voeg deze met de overige ingrediënten geleidelijk toe aan het mengsel. Je hebt een flinke mixer nodig hiervoor, of een vastberaden hand om het tot een romig geheel te maken.
Haal de taartbodem uit de oven en wanneer deze afgekoeld is, omwikkel je de onderkant van de springvorm met stevige aluminiumfolie. Het gaat erom dat er geen water via de onderkant naar binnen kan lopen, dus gebruik indien nodig meerdere lagen folie voor de zekerheid. Schenk de vulling over de bodem en leg de springvorm in een passende ovenschaal. Schenk een laag kokend water om de taart tot halverwege de hoogte van de springvorm en plaats deze in de oven. Bak de taart in anderhalf uur op 160 graden. Wanneer de taart klaar is, kun je de oven eerst een uur op een kier laten om deze rustig te laten afkoelen. Het scheelt scheurtjes in de bovenkant en het huis ruikt heerlijk.
Topping
400ml sour cream
30g poedersuiker
1 vanillestokje
Meng de sour cream met de poedersuiker en de inhoud van het vanillestokje. Zet het mengsel in de koelkast totdat je de taart serveert. Leg de afgekoelde taart minimaal 4 uur in de koelkast, voordat je deze opdient. Smeer de topping met een spatel over de taart en zing een Sinterklaasliedje wanneer je de taart opdient.
